Przejrzystość nieba
Najpiękniejszy teleskop nie pomoże w złą noc. Rozumiemy warunki atmosferyczne, żebyś wiedział, kiedy warto wychodzić z domu.
Co to jest seeing?
Seeing to astronomiczny termin opisujący stabilność atmosfery. Kiedy powietrze jest niespokojne, obrazy gwiazd migoczą i rozmazują się. Widzisz to dobrze gołym okiem: gwiazdy migotają mocno w złe noce, a niemal nieruchomo w dobre.
Skala seeingu od 1 do 10 (skala Antoniadiego lub skala Pickinga) pozwala porównywać warunki. Dobry seeing jest ważniejszy niż przejrzystość atmosferyczna przy obserwacjach planet. Przy obserwacjach obiektów głębokiego nieba priorytetem jest przejrzystość.
W Polsce najlepsze warunki seeingowe zdarzają się typowo wiosną i jesienią, gdy fronty atmosferyczne są rzadsze. Lato bywa niestabilne mimo dobrej pogody.
warunki atmosferyczne
Skala Bortla i zanieczyszczenie świetlne
Ciemne niebo wiejskie
Rzadkość w Polsce. Zodiakalny blask widoczny przez cały rok. Droga Mleczna rzuca cień. Takie warunki można znaleźć w Bieszczadach lub na Roztoczu. Tutaj astronomia przeżywa swój pełny potencjał.
Niebo wiejskie i podmiejskie
Droga Mleczna wyraźnie widoczna, ale z lekką poświatą na horyzoncie. Dostępne w wielu miejscach poza dużymi miastami. Dla większości obserwacji w zupełności wystarczające.
Obrzeża miasta
Droga Mleczna widoczna tylko fragmentarycznie. Słabsze mgławice trudne. Planety, Księżyc, jasne gromady gwiazd i podwójne gwiazdy pozostają dostępne. Dobry punkt startowy dla obserwatora miejskiego.
Centrum miasta
Droga Mleczna niewidoczna. Widoczne tylko jasne gwiazdy i planety. Mimo to Księżyc, Jowisz, Saturn i zaćmienia są w pełni dostępne. Nie rezygnuj z astronomii tylko dlatego, że mieszkasz w Krakowie.
Jak sprawdzić warunki przed obserwacją
Prognoza zachmurzenia
Serwisy takie jak Meteoblue lub Clear Outside pokazują prognozę zachmurzenia warstwowego. Ważne jest nie tylko, ile jest chmur, ale na jakiej wysokości się znajdują.
Wilgotność i rosa
Wysoka wilgotność powoduje osadzanie się rosy na optyce. Grzałki obiektywu lub opaska neoprenowa to proste rozwiązania. Przy wilgotności powyżej 85% bądź przygotowany.
Faza Księżyca
Pełnia niszczy ciemność nieba w promieniu kilku godzin kątowych. Do obserwacji obiektów głębokiego nieba planuj sesje w okolicach nowiu. Dla planet Księżyc nie przeszkadza.
Wiatr i turbulencje
Silny wiatr wibruje teleskopem i niszczy obraz. Ale wiatr na ziemi nie zawsze oznacza zły seeing. Czasem spokojne noce mają najgorszy seeing z powodu prądów strumieniowych w stratosferze.